قواعد حل اختلافات مربوط به چک در کنوانسیون ژنو
محورهای موضوعی :
1 - کارشناسی ارشد حقوق خصوصی، گروه حقوق، موسسه آموزش عالی طبرستان، چالوس، ایران.
کلید واژه: تعارض قوانین, اسناد تجاری, چک, حل تعارض, معاملات تجاری.,
چکیده مقاله :
اسناد تجاری برای معاملات تجاری و قراردادی ضروری هستند و هنگامی که شامل یک عنصر خارجی میشوند، مسئله تعارض قوانین و تعیین قانون حاکم اهمیت پیدا میکند. کنوانسیونهای دوگانه ژنو به صراحت به قواعد حل تعارض قوانین در مورد اسناد تجاری اشاره کردهاند. با این حال، از آنجایی که ایران عضو این کنوانسیونها نیست، نمیتوان مستقیماً به قواعد آنها استناد کرد. قانون حاکم بر شرایط شکلی و ماهوی یک سند که طبق کنوانسیونها تابع مقررات صدور است، در قوانین مدنی و تجارت ایران مشخص شده است. بنابراین، میتوان قانون حاکم را بر این اساس تعیین کرد. در مورد ایجاد تعهدات ناشی از اسناد تجاری، قوانین ایران محل ایجاد تعهد را به عنوان قانون حاکم و اقامتگاه خوانده را به عنوان مرجع صالح برای تشریفات دادرسی در نظر میگیرند. ظهرنویسی سند تجاری نیز تابع مقررات محل وقوع معامله است و تعهدات ناشی از آن تابع محل ایجاد تعهد میباشد. به طور کلی، اصل محل وقوع عمل حقوقی به طور ضمنی در منابع حقوقی ایران وجود دارد. قانون تجارت عمدتاً در مورد برات و سفته بحث می کند، در حالی که مسائل مربوط به چک با خلأهای قانونی مواجه است. در چنین مواردی، با توجه به شباهت چک، سفته و برات و در صورت عدم وجود مقررات صریح قانونی، می توان به عرف های قانونی در ایران و سطح بین المللی مراجعه کرد. بنابراین، قواعد حاکم بر سفته و برات را میتوان به چک نیز تعمیم داد. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی، قواعد تعارض قوانین مربوط به چک را در کنوانسیون ژنو بررسی میکند.
Commercial documents are essential for business and contractual transactions, and when they involve a foreign element, the issue of conflict of laws and the determination of the applicable law become significant. The dual Geneva Conventions explicitly mention conflict-of-law rules for commercial documents. However, since Iran is not a member of these conventions, their rules cannot be directly invoked. The governing law for the formal and substantive requirements of a document, which according to the conventions is subject to the issuance regulations, is specified in Iran’s Civil and Commercial Codes.Therefore, the applicable law can be determined accordingly. Regarding the creation of obligations arising from commercial documents, Iranian laws consider the place of obligation creation as the governing rule and the defendant’s domicile as the competent jurisdiction for procedural formalities. The endorsement of a commercial document is also subject to the regulations of the place of transaction, and the obligations arising from it are governed by the place of obligation creation. In general, the principle of the place of legal action exists implicitly in Iran’s legal sources.The Commercial Code primarily discusses bills of exchange and promissory notes, while issues related to checks face legal gaps. In such cases, due to the similarity between checks, promissory notes, and bills of exchange, and in the absence of explicit legal provisions, reference can be made to legal customs in Iran and internationally. The rules applicable to promissory notes and bills of exchange can thus be extended to checks. This study, using a descriptive-analytical method, examines the conflict-of-law rules regarding checks in the Geneva Convention.
1. Eskini, R (2024) Commercial Law: Bills of Exchange, Promissory Notes, Warehouse Receipts, Bearer Documents, and Checks, Tehran: Samt Publications. [In Persian]
2. Amir Bandeh, S (2013) Legal Effects of the Date of Check Issuance, Allameh Tabatabai University, Master's Thesis. [In Persian]
3. Bagh Nisi, Mirjalili, Hossein; Masoumi, Mohsen (2015) Money and Commercial Documents, Tehran: Marja Publications. [In Persian]
4. Hosseini, Tehrani, Seyyed M (1985) Endorsement, Regulations, and Types, Quarterly Journal of Law 4 (1). [In Persian]
5. Darayi, A (2020) Legislative Support Policies for Check Holders in the Amended Law, University of Judicial Sciences and Administrative Services, Master's Thesis. [In Persian]
6. Dehkhoda, A Akbar (2019) Dehkhoda Dictionary, Vol. 1, Tehran: Farishtegan Publications. [In Persian]
7. Rashno, N (2017) Examination of the Law Governing the Validity of Commercial Documents and their Recognition and Enforcement in International Law, Shahid Chamran University of Ahvaz, Master's Thesis. [In Persian]
8. Seljuqi, M (2001) Essentials of International Private Law, Vol. 2, Tehran: Mizan Publications. [In Persian]
9. Seyyed Ahmadi Sajadi, Seyyed A (2002) Solidarity in Commercial Documents, Quarterly Journal of Qom Higher Education Complex 14 (1). [In Persian]
10. Saghari, M (1990) General Evaluation of the Draft First Appendix of the International Bills of Exchange and Promissory Notes Convention, International Law Journal, Issue 12. [In Persian]
11. Tahmasebi, Yusavi, Z; Dankoub, Abolfazl (2020) The Transferability of Commercial Documents (Bills of Exchange and Promissory Notes), Comparative Legal Research, Justice and Fairness Journal, Issue 10. [In Persian]
12. Erfani, M (1993) International Commercial Law, Tehran: Jihad University Publications. [In Persian]
13. Omrani, H (2017) Examination of Guarantees in Commercial Documents, Vol. 1, Tehran: Ghanoon Yar Publications. [In Persian]
14. Amidi, H (2020) Dictionary, Vol. 1, Tehran: Vazhahaye No Publications. [In Persian]
15. Qeysi, A (1998) Crimes Arising from the Issuance of Unpayable Checks, Qom Higher Education Complex, Master's Thesis. [In Persian]
16. Moein, M (2022) International Private Law, Vol. 1, Tehran: Mizan Publications. [In Persian]
17. Nikbakht, H (2005) Conflict of Laws in Contracts, Legal Journal 1 (32). [In Persian]